ေမတၱာႏွင့္ ေဒါသ

ဗုဒၶေပးေသာ အႏိုင္ယူနည္း (၄) နည္း

အမ်က္ေဒါသ ထြက္ေနေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ေမတၱာ” ၿဖင့္ အႏုိင္ယူပါ။

“ယုတ္မာေသာစိတ္ ထားရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ၿမင့္ၿမတ္ေသာ စိတ္” ၿဖင့္ အႏိုင္ယူပါ။

“ႏွေၿမာတြန္႔တို ေသာ ပုဂၢိဳလ္အား ေပးကမ္းစြန္႔ၾကဲၿခင္း” ၿဖင့္ အႏုိင္ယူပါ။

“မဟုတ္မမွန္ လိမ္ညာ ေၿပာဆိုသူအား သစၥာစကား” ၿဖင့္ အႏုိင္ယူပါ။

 

ခ်စ္ၿခင္းႏွစ္မ်ိဳး

တဏွာေပမ = တဏွာၿဖင့္ ခ်စ္ခင္ၿခင္းသည္ ေမာဟၿပဌာန္းၿခင္းရွိေသာ ေလာဘတရားတည္း။ အကုသုိလ္တရားစစ္စစ္ၿဖစ္၏။

ေမတၱာေပမ = ေမတၱာၿဖင့္ ခ်စ္ခင္ၿခင္းသည္ ပညာၿပဌာန္းၿခင္းရွိေသာ အေလာဘတရားႏွင့္ အေဒါသတရားႏွင့္ယွဥ္ေသာေၾကာင့္ မတြယ္တာ မကပ္ၿငိဘဲ ေအးၿမၾကည္လင္ခ်စ္ခင္ၿခင္း သေဘာရွိ၏။ ကုသုိလ္တရားစစ္စစ္ၿဖစ္၏။

 

ဗုဒၶသည္ သတၱ၀ါအားလံုး၏သႏာၱန္တြင္ ၿပစ္မွားေသာေဒါသစိတ္ကို တခါတရံမွ မၿဖစ္ေစခ်င္။ ေအးၿမေသာ ေမတၱာဓါတ္ကိုသာ အစဥ္အၿမဲရွိေစခ်င္သည္။

“ေရသည္ လူေကာင္း လူဆိုးမေရြး

စင္ၾကယ္ေအးၿမၿခင္းကို  ထပ္တူညီမွ် ၿပဳမူသကဲ့သို႔

မိမိအေပၚ အက်ိဳးၿပဳသူကိုၿဖစ္ေစ

အက်ိဳးမဲ့ေၾကာင္း ၿပဳသူကို ၿဖစ္ေစ

ေမတၱာစိတ္ဓါတ္ကို ထပ္တူညီမွ်

ထားရွိႏိုင္မွသာ ခ်မ္းသာရ၏။” ဟူ၍ ညႊန္ၿပေတာ္မူခဲ့သည္။

 

ေမတၱာ၏ လကၡဏ၊ ရသ၊ ပစၥဳပဌာန္ ပဒ႒ာန္ေလးပါးကို စရိယာ ပိဋအ႒ကထာ၌ –

၁) ေမတၱာသည္ သတၱ၀ါတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ကပ္၍ေဆာင္ေသာအၿခင္းအရားအားၿဖင့္ ၿဖစ္ၿခင္းသေဘာလကၡဏာရွိ၏။

၂) သတၱ၀ါတို႔ထံ အက်ိဳးစီးပြားကို ကပ္၍ေဆာင္ၿခင္းကိစၥရွိ၏။

၃) ေအးၿမၿငိမ္းခ်မ္းေသာ စိတ္သေဘာထားလွ်င္ ဉာဏ္၌ေရွးရႈထင္လာတတ္ေသာ အၿခင္းအရာ ပစၥဳပဌာန္ ရွိ၏။

၄) သတၱ၀ါတို႔၏ႏွစ္သက္ဖြယ္ရာ ဂုဏ္ကိုသယ ရႈၿမင္တတ္ေသာ ေယာနိေသာမနသိကာရ (အေကာင္းၿမင္၀ါဒ) လွ်င္ နီးစြာေသာအေၾကာင္း ပဒဌာန္ ရွိ၏။

မိမိ၏အက်ိဳးမဲ့ကို ၿပဳေနသူပင္ၿဖစ္ေသာ္လည္း ၿပစ္မွားေသာေဒါသစိတ္ကို အၿဖစ္မခံရန္လည္း ဤကဲ့သို႔ ဆံုးမေတာ္မူခဲ့သည္။

 

ရဟန္းတို႔ ယုတ္မာေသာအက်င့္ရွိသူတို႔သည္ အရိုးႏွစ္ဖက္တပ္ေသာလႊၾကီးၿဖင့္ သင္တို႔၏အဂၤါၾကီးငယ္တို႔ကို အကယ္၍တိုက္ၿဖတ္ကုန္ၿငားအံ့။ ဤကဲ့သို႔တိုက္ၿဖတ္ကုန္ေသာ္လည္း ထိုခိုးသူတို႔အား စိတ္ၿပစ္မွားၿခင္းကို သင္တို႔မၿပဳအပ္။ ဤကဲ့သို႔ၿပဳလုပ္၍ စိတ္ၿပစ္မွားသူသည္ ငါ၏အဆံုးအမကို လိုက္နာသည္မည္။” (မဇၥ်မနိကယ္၊ ၾသပမၼ၀ဂ္ ကကစူပမသုတ္၊ ၁၈၁)

 

သတၱ၀ါတိုင္းတြင္ ကိုယ္ၿဖင့္ၿပဳေသာ ကာယကံ၊ ႏႈတ္ၿဖင့္ၿပဳေသာ ၀စီကံ၊ စိတ္ၿဖင့္ၿပဳေသာ မေနာကံ ဟု သံုးမ်ိဳးရွိရာ ေကာင္းေသာကံကိုသာ ႏွလံုးသြင္း၍ ေမတၱာပြားၾကရန္ အဂၤုတၱရနိကာယ္၊ အာဃာတ၀ဂ္ ဒုတယအာဃာတ၀ိနယသုတ္၌ ဗုဒၶက –

“မ်က္ႏွာၿပင္ေပၚတြင္ ေမွာ္ ေရညွိမ်ားၿဖင့္ ညစ္ပစ္ေနေသာကန္မွေရကို ေသာက္ခ်င္လွ်င္ ဦးစြာေရညွိမ်ားကို ဖယ္ရွာၿပီးမွ ေရၾကည္သန္႔သန္႔ကို ေသာက္ရသကဲ့သို႔ ထိုအတူ ကာယကံေကာင္းၿပီး ၀စီကံ မေနာကံ မေကာင္းသူၿဖစ္ခဲ့လွ်င္ မေကာင္းေသာ ၀စီကံ မေနာကံ တို႔ကို ဖယ္ရွား၍ ေကာင္းေသာကာယကံကိုၾကည့္ကာ ေမတၱာပြားရမည္။”

 

“ပံသကူ = ေၿမမႈန္႔အထပ္ထပ္ကို လိမ္းက်ံေသာသကၤန္းကို ေဆာင္ေသာရဟန္းသည္ သံုး၍မရေအာင္ မစင္က်င္ၾကီးမ်ားလိမ္းက်ံကာ ေဆြးရိေသာအစမ်ားကို ဖယ္ရွား၍ ေကာင္းေသာအစမ်ားကိုသာယူသကဲ့သို႔ ထို႔အတူ ၀စီေကာင္းၿပီး ကာယကံ မေနာကံမေကာင္းသူၿဖစ္ခဲ့လွ်င္ မေကာင္းေသာ ကာယကံ မေနာကံမ်ားကို ဖယ္ရွား၍ ေကာင္းေသာ၀စီကံကိုသာၾကည့္ကာ ေမတၱာပြားရမည္။”

 

“ခရီးပန္းလာေသာ ခရီးသြားေယာက်ာ္းသည္ ႏြားေၿခရာခြက္၌ရွိေသာေရကိုေတြ႕လွ်င္ ၎ေရကို လက္ခုတ္ၿဖင့္ၿဖစ္ေစ၊ ခြက္ၿဖင့္ၿဖစ္ေစ ေသာက္ပါမူ ထိုေရသည္ လႈပ္ရွားၿပီးလွ်င္ ေနာက္က်ဳေပလိမ့္မယ္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရၾကည္ေရသန္႔ကိုေသာက္ႏိုင္ေစၿခင္းအက်ိဳးငွာ လက္ခုတ္၊ ခြက္တို႔ၿဖင့္ မခပ္ယူပဲ ေလးဖက္ေထာက္၀ပ္၍ ႏြားကဲ့သုိ႔ေသာက္ရသကဲ့သို႔ မေနာကံေကာင္းၿပီး ကာယကံ ၀စီကံ မေကာင္းခဲ့လွ်င္ မေကာင္းေသာ ကာယကံမ်ား၊ ၀စီကံမ်ားကုိဖယ္ရွားၿပီးေကာင္းေသာ မေနာကံကို မၿဖစ္ၿဖစ္ေအာင္ အာရံုၿပဳ၍ ေမတၱာပြားရမည္။ “

“အကယ္၍ ကံသံုးပါးလံုးမေကာင္းသူၿဖစ္ခဲ့လွ်င္ ေၾသာ္ . ေကာင္းကံတစ္ခုမွ မရွိေသာေၾကာင့္ မေကာင္းေသာေနရာသုိ႔ေရာက္ရေတာ့မွာပါလားဟူ၍ သနားၿခင္းကရုဏာကို ပြားမ်ားရမည္။”

 

“သံသရာတြင္ အမိမၿဖစ္ခဲ့ဘူးသူ၊ အဖမၿဖစ္ခဲ့ဘူး အစ္ကိုအစ္မ မၿဖစ္ခဲ့ဘူး မရွိ။

ဤရန္သူသည္ ငါ့၏အမိၿဖစ္ခဲ့၍ ကိုးလလြယ္ ဆယ္လဖြားၿပီး ငါ၏က်င္ၾကီးက်င္ငယ္ ႏွပ္တံေတြးစသည္တို႔ကို စႏၵာကူး နံ႔သာအသြင္ စက္ဆုပ္ရြံရွာၿခင္းမရွိ သုတ္သင္ခဲ့ဖူးေလၿပီ။

ဤရန္သူသည္ ငါ့၏အဖၿဖစ္ခဲ့၍ ငါ့အား ကုန္သြယ္ၿခင္း လယ္လုပ္ၿခင္း မၿငိဳမၿင္ေကၽြးေမြးခဲ့ဖူးေလၿပီ စသည္ၿဖင့္ ႏွလံုးသြင္းကာ ေမတၱာပြားႏိုင္ရမည္”ဟု ညႊန္ၿပေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

 

သူတစ္ပါးကို အညစ္အေၾကးၿဖင့္ က်ဲပက္လိုေသာသူသည္ မိမိကိုယ္တုိင္ အညစ္အေၾကးကို ဦးစြာကိုင္တြယ္ရသၿဖင့္ မိမိသာလွ်င္အရင္ဆံုးအညစ္အေၾကးေပက်ံရသကဲ့သို႔ သူတစ္ပါးကို ေဒါသၿဖင့္ၿပစ္မွားလိုေသာသူသည္လည္း မိမိကိုယ္တိုင္ေဒါသ၏ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ဦးစြာခံစားရေလသည္။

ေဒါသတြင္ အၾကံဳး၀င္ေသာ ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ၿခင္း ေကာဓ၏ အၿပစ္ (၇) မ်ိဳး

၁) ရုပ္ရည္အဆင္းပ်က္စီး၍ အိုစာလြယ္ၿခင္း၊

၂) အိပ္ေကာင္းၿခင္း မအိပ္ႏိုင္ၿခင္း၊

၃) ရရွိမည့္အက်ိဳးတရားမ်ား လက္လႊတ္ရၿခင္း၊

၄) စည္းစိမ္ဥစၥာပ်က္စီးၿခင္း၊

၅) အေၿခြအရံမ်ား ပ်က္စီးဆံုးရွံဴးၿခင္း၊

၆) မိတ္ေဆြေကာင္းမ်ား ပ်က္စီးဆံုးရွံဴးၿခင္း၊

၇) ေသၿပီးေနာက္ အပါယ္သုိ႔သြားရၿခင္း ဟူေသာ အက်ိဳးမ်ားကို ခံစားရမည္။

 

“အၾကင္သူသည္ ေဒါသထြက္ေနေသာသူကို

တစ္ဖန္ၿပန္ၿပီး ေဒါသထြက္၏။

ထုိသူသည္ ပထမေဒါသထြက္ေနသူထက္ မိုက္မဲသူ၊ ယုတ္မာသူၿဖစ္၏။” (အပဏၰကဇာတ္ အ႒ကထာ)

 

ေရွးဆရာေတာ္တစ္ပါးက –

“လူဆိုတာ ေခြးလို မက်င့္ရဘူး။ ၿခေသၤ့လို က်င့္ရတယ္။ ေခြးဆိုတာ ပစ္လိုက္တဲ့ခဲကိုသာ ကိုက္တတ္တယ္။ ပစ္တဲ့ရန္သူကို လိုက္မကိုက္တတ္ေတာ့ ပစ္ရင္း ကိုက္ရင္းနဲ႔လံုးခ်ာလိုက္ေနေတာ့တာပဲ။ ဘယ္ေတာ့မွ မၿပီးေတာ့ဘူး။ ဒီအတိုင္းပဲ တခ်ိဳ႕လူမ်ားဟာ ေဒါသၿဖစ္ၿပီး ရန္ရွာေနေတာ့ ရန္ရွာလို႔ကို မၿပီးႏိုင္ေတာ့ဘူး။”

“ၿခေသၤ့က်ေတာ့ ခဲ့ပစ္တဲ့သူကိုသာ တစ္ခါတည္းကိုက္သတ္ပစ္လိုက္တာ။ ခဲကို လိုက္ကိုက္မေနေတာ့ဘူး။ ဒီအတိုင္းပဲ ပညာရွိသူေတာ္ေကာင္းမ်ားက်ေတာ့ ေဒါသၿဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ပုဂၢိဳလ္အေပၚမွာ ေဒါသမၿဖစ္ေနေတာ့ဘူး။ ၿဖစ္လာမယ့္ေဒါသကိုသာ အၿပစ္ၿမင္ၿပီး ေမတၱာဘာ၀နာနဲ႔ ထိန္းလိုက္ေတာ့ ေအးခ်မ္းသြားေတာ့တာေပါ့။”

 

ရာဇဂုရုေမာင္းေထာင္ ဆရာေတာ္ –

“အားသက္လံုပ်က္ေသာႏြားသည္ အၿမွဳပ္ထြက္လြယ္သည္။

၀န္မႏိုင္ ေမတၱာသက္လံုပ်က္သူ ေဒါသ အၿမွဳပ္ထြက္လြယ္သည္။”

ခႏၱီ၀န္မႏိုင္ – အေလာဘသက္လံုပ်က္သူ၊ ရာဂအၿမွဳပ္ထြက္လြယ္သည္။

သမထ၀န္မႏိုင္ – အေမာဘသက္လံုပ်က္သူ၊ ေမာဟအၿမွဳပ္ထြက္လြယ္သည္။

၀ိပႆနာ၀န္မႏိုင္ – ဟိရီၾသတၱပၸသက္လံုပ်က္သူ၊ ကိေလသာ အၿမွဳပ္ထြက္လြယ္သည္။

သီလ၀န္မႏိုင္ – သဒၶါသက္လံုပ်က္သူ၊ မေစၦရအၿမွဳပ္ထြက္လြယ္သည္။

 

အညြန္း – ေမတၱာအစြမ္းအံ့မခန္းစာအုပ္။

This entry was posted in ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာ and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s