ပါရမီၿဖည့္က်င့္ရၿခင္း ႏွင့္ ကမာၻေရတြက္ပံု

အရိယာ (၃)ပါး

ေလာကတၳစရိယ – အမ်ားသတၱ၀ါတို႔ ခ်မ္းသာေရးအက်ိဳးအတြက္ မိမိ၏ပညာ၊ ၀ီရိယ စသည္တို႔ၿဖင့္ ေဆာင္ရြက္ၿပဳက်င့္ၿခင္း။

ဉာတတၳစရိယ    – အေဆြအမ်ိဳးတုိ႔၏ ခ်မ္းသာေရးအက်ိဳးအတြက္ မိမိ၏ပညာ၊ ၀ီရိယ စသည္တို႔ၿဖင့္ ေဆာင္ရြက္ၿပဳက်င့္ၿခင္း။

ဗုဒၶတၳစရိယ      –  သမၼာသမၶဳဒၶဘုရားရွင္အၿဖစ္သို႔ ေရာက္ေအာင္ မိမိ၏ပညာ၊ ၀ီရိယ စသည္တို႔ၿဖင့္ ေဆာင္ရြက္ၿပဳက်င့္ၿခင္း။

 

ေဗာဓိ သံုးမ်ိဳး (သို႔) ေဗာဓိဉာဏ္ သံုးမ်ိဳး

ေဗာဓိ – ေလာကုတၱရာၿဖစ္ေသာ မဂ္ဉာဏ္ေလးပါးႏွင့္ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ကို ေခၚသည္။

သာ၀က  ေဗာဓိဉာဏ္– တရားေဟာၾကားသည့္ဆရာရွိမွ သစၥာေလးပါးကို သိၿမင္ၿပီး ကိေလသာတို႔ကို ပယ္စြန္႔ႏိုင္ေသာ မဂ္ဉာဏ္ ၄ ပါးကို ေခၚ၏။

ပေစၥက  ေဗာဓိဉာဏ္ – ဆရာမကူ၊ မိမိကုိယ္တုိင္သစၥာေလးပါးကို သိၿမင္ၿပီး ကိေလသာတို႔ကို ပယ္စြန္႔ႏိုင္ေသာ မဂ္ဉာဏ္ ၄ ပါးကို ေခၚ၏။

သမၼာသေမၺာဓိဉာဏ္  – ဆရာၿဖစ္ေသာ မိမိကုိယ္တုိင္သစၥာေလးပါးကို သိၿမင္ၿပီး ကိေလသာတို႔ကို ပယ္စြန္႔ႏိုင္သည့္ သတၱိထူးရွိေသာ  မဂ္ဉာဏ္ ၄ ပါးႏွင့္တကြ ေဉယ်ဓမၼ (ေခၚ) သိၿမင္အပ္ေသာ တရားအားလံုးကို အၾကြင္းမရွိ သိၿမင္ႏိုင္ေသာ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ကို ေခၚသည္။

 

ဗုဒၶ သံုးမ်ိဳး

သာ၀က ဗုဒၶ – သာ၀က ေဗာဓိဉာဏ္ကို ရရွိေတာ္မူေသာ ပုဂၢိဳလ္ၿမတ္ကို ေခၚသည္။ သာ၀က ဗုဒၶ(ေခၚ) သဗၺညဳတဘုရား၏ တပည့္သာ၀ကတို႔သည္ သာ၀က  ေဗာဓိဉာဏ္ကို ၇ရွိသည့္အၿပင္ ဆရာေဟာၾကားသည့္နည္းအတိုင္း သူတစ္ပါးတို႔အားလည္း သစၥာေလးပါကို ေဟာေၿပာႏိုင္သည့္အတြက္ သမၼာဗုဒၶ ဟူေသာ ဂုဏ္ထူးလည္း ရရွိႏိုင္ၾက၏။

ပေစၥက ဗုဒၶ-  ပေစၥက  ေဗာဓိဉာဏ္ကို ရရွိေတာ္မူေသာ ပုဂၢိဳလ္ၿမတ္ကို ေခၚသည္။ ယင္းပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးသည္ ဆရာမကူဘဲ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ (ဘယမၻဴဉာဏ္) ၿဖင့္ သစၥာေလးပါးတရားတို႔ကို ထိုးထြင္းသိၿမင္ၾကသည့္အတြက္  သမၺဳဒၶ ဟူေသာ  ဂုဏ္ထူးလည္း ရရွိၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ မိမိတို႔သိၿမင္ၿပီးေသာ သစၥာတရားတို႔ကို သူတစ္ပါးတို႔အား မဂ္ဖိုလ္ရသည္အထိ ေဟာေၿပာႏုိင္စြမ္းမရွိ။ ပေစၥကဗုဒၶါ (သို႔) ဘုရားငယ္တို႔သည္ အေလာင္းေတာ္ဘ၀ၿဖင့္ အနည္းဆံုး ႏွစ္အသေခ်ၤႏွင့္ ကမာၻတစ္သိန္းတုိင္ေအာင္ ပါရမီေတာ္မ်ားကို အဆက္မၿပတ္ၿဖည့္က်င့္ၾကရသည္။ ၿမတ္စြာဘုရားရွင္တို႔၏ သာသနာအတြင္းကာလတို႔၌ ပြင့္ေတာ္မမူၾကဘဲ သာသနာပတို႔၌သာ တစ္ဆူမွစ၍ ငါးရာ တစ္ေထာင္စသၿဖင့္ တစ္ခ်ိန္တည္းေၿမာက္ၿမားစြာ ေပၚထြန္းႏိုင္ၾက၏။

သမၼာသမၺဳဒၶ – သမၼာသေမၺာဓိဉာဏ္(ေခၚ) သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ကို ေခၚသည္။ ဤဘုရားရွင္းတို႔သည္ ကိုယ္ေတာ္တုိင္  (ဘယမၻဴဉာဏ္) သစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိၿမင္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ သမၺဳဒၶ ဂုဏ္ထူးကိုလည္းေကာင္း။ သူတစ္ပါးတို႔အားလည္း ယင္းတို႔၏အလိုႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ မဂ္ဉာဏ္ ဖိုလ္ဉာဏ္ရသည္အထိ သစၥာေလးပါးတရားကို ထိုးထြင္းသိၿမင္ေအာင္ ေဟာၿပႏိုင္စြမ္းရွိေသာေၾကာင့္ သမၼာဗုဒၶ ဟူေသာ ဂုဏ္ထူးကို ရရွိေတာ္ဟူၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေပါင္း၍ သမၼာသမၺဳဒၶ ဂုဏ္ထူးကို ရရွိေတာ္မူၾကသည္။

 

 

ဘုရားေလာင္းမ်ား ပါရမီၿဖည့္က်င့္ၿခင္း ၃ မ်ိဳး

၀ီရိယာဓိကဘုရား – ၁၆ အေသေခ်ၤႏွင့္ ကမာၻတစ္သိန္းပါရမီၿဖည့္က်င့္ရသည္။ ပညာႏွင့္သဒၵါကို အဓိကမထားဘဲ ၾကိဳးစားလွ်င္ ဘုရားၿဖစ္ရမည္ဟူေသာ ၀ီရိယၿဖင့္သာ ပါရမီၿဖည့္က်င့္ရ၏။

သဒၵါဓိကဘုရား   – ၈ အေသေခ်ၤႏွင့္ ကမာၻတစ္သိန္း သဒၵါၿဖင့္ ပါရမီၿဖည့္က်င့္ရသည္။

ပညာဓိကဘုရား  – ၄ အေသေခ်ၤႏွင့္ ကမာၻတစ္သိန္းပါရမီၿဖည့္က်င့္ရသည္။ ေဂါတမၿမတ္စြာဘုရားသည္ ပညာကိုအဓိကထားၿပီး ပြင့္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္။

ပါရမီၿဖည့္တိုင္း ပညာဉာဏ္ပါရွိၿပီး ၿဖစ္၏။

 

 

သာ၀က ၃ မ်ိဳး

သာ၀က- မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ကို ရည္သန္ေတာင့္တအားထုတ္ၾကေသာ သူေတာ္စင္မ်ားကို ေခၚသည္။

ပကတိ သာ၀က – ပညာႏွင့္တန္ခိုးသတၱိတို႔၏ ထူးခၽြန္မႈကို မေတာင့္တဘဲ မဂ္ဖိုလ္ရရွိေရးကိုသာ ဦးတည္ၿပီး က်င့္ၾကံအားထုတ္ၾကေသာ အရိယာသာ၀ကမ်ိဳးၿဖစ္၏။ ပါရမီ အရင့္ အႏုေပၚမွာ မူတည္ၿပီး မဂ္ဖိုလ္ရဖို႔ ကြာၿခားပါသည္။

မဟာသာ၀က – ပညာအားၿဖင့္လည္းေကာင္း၊ တန္ခိုးသတိၱအားၿဖင့္လည္းေကာင္း တစ္ခုခု၌ အလြန္ထူးခၽြန္မႈကို ရည္သန္ေတာင့္တၿပီး ကုသိုလ္ပါရမီမ်ားစြာကို ကမာၻတစ္သိန္းတိုင္ ၿဖည့္ၿပီး ဘုရားရွင္လက္ထက္၌ ထူးၿခားၿပီး အလြန္အားကိုးအထားၿပဳထိုက္ အေလးအၿမတ္ထားအပ္ေသာ အရိယာသာ၀က မေထရ္ၾကီးမ်ားပင္ၿဖစ္သည္။ ဘုရားရွင္တိုင္းတြင္ ပညာပိုင္းဆိုင္ရာတို႔၌ ထူးခၽြန္ေသာ လက္ယာေတာ္ရံ မဟာသာ၀ကမေထရ္ၾကီး အပါး ၄၀၊ တန္ခိုးအရာတို႔၌ထူးခၽြန္ေသာ လက္၀ဲေတာ္ရံ မဟာသာ၀ကမေထရ္ၾကီး အပါး ၄၀၊ စုစုေပါင္း အပါး (၈၀) ေသာ မဟာသာ၀ကမေထရ္ၾကီးမ်ား ၿခံရံေတာ္မူသည္။

အဂၢသာ၀က – ဘုရားရွင္မွလႊဲ၍ သံုးေလာက၌ ပညာအရာ (သို႔) တန္ခိုးအရာတို႔၌ အထူးခၽြန္၊ အသာလြန္ဆံုး၊ အၿမင့္ၿမတ္ဆံုးကို ရည္သန္ေတာင့္တၿပီး ကုသုိလ္ပါရမီမ်ားစြာကို တစ္ေသေခ်ၤႏွင့္ ကမာၻတစ္သိန္းတိုင္ ၿဖည့္က်င့္ခဲ့ၿပီး ဘုရားရွင္လက္ထက္ေတာ္၌ လက္ယာေတာ္ရံႏွင့္ လက္၀ဲေတာ္ရံအၿဖစ္ အားအကိုးရဆံုး၊ အေလးအၿမတ္အၿပဳအပ္ဆံုးေသာ အရိယာသာ၀ကအေက်ာ္ ႏွစ္ပါးပင္ၿဖစ္၏။ ဘုရားရွင္တစ္ဆူ၌ အဂၢသာ၀က ႏွစ္ပါးသာ ေပၚထြန္းႏိုင္၏။

 

 

ကပ္ကမာၻ (၄) မ်ိဳး

၁) အာယုကပ္ – ကာလအားေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္အပ္ေသာ အသက္အပိုင္းအၿခား။ ဥပမာ- လူသက္ ၁၀ႏွစ္ တမ္းသည္ အာယုကပ္တစ္ကပ္။

တက္ကပ္ သည္ လူတို႔၏ အကုသိုလ္တရားမ်ားဆုတ္ယုတ္လာၿပီး ကုသုိလ္တရားတိုးပြားလာပါက ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ ၄ ပါးၿဖင့္ ေကာင္းမြန္ၿပည့္စံုေနေသာ္ေၾကာင့္ လူ႔သက္တမ္းသည္ ဆုတ္ကပ္ (၁၀) တမ္းမွ အသက္ အသေခ်ၤေနႏိုင္ၾကသည္။

ဆုတ္ကပ္သည္ လူတို႔၏ ကုသုိလ္တရားမ်ားဆုတ္ယုတ္လာၿပီး ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတည္းဟူေသာ အကုသိုလ္တရားမ်ား တိုးပြားလာပါက ကံ၊ စိတ္၊ ဥတု၊ အာဟာရ ၄ ပါး ပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ လူ႔သက္တမ္း အသေခ်ၤမွ သက္တမ္း ၁၀ သုိ႔ ၿပန္ဆုတ္လာမႈကို ေခဓသည္။

၂) အႏၱရကပ္ – အသေခ်ၤမွ သက္တမ္း ၁၀ သုိ႔ဆုတ္ေသာ ဆုတ္ကပ္၊ (၁၀) ႏွစ္တမ္းမွ အသက္ အသေခ်ၤသုိ႔ တက္ေသာ တက္ကပ္။ ဤသို႔ ဆုတ္ကပ္ႏွင့္ တက္ကပ္ တစ္စံုစီကို အႏၱရကပ္ ဟုေခၚသည္။

၃) အေသေခၤ်ယ်ကပ္ –  အႏၱရကပ္ ၆၄ ကပ္ ကို ေခၚသည္။ အေသေခၤ်ယ်ကပ္တစ္ကပ္၏ ရွည္ၾကာပံုကို ႏွစ္အားၿဖင့္ ပိုင္းၿခားေရတြက္ၿခင္း မၿပဳႏိုင္။
ဤကပ္မ်ိဳး (၄) ကပ္ရွိ၏။ 
    ၁) သံ၀႗အေသေခၤ်ယ်ကပ္ – ကမာၻၾကီးပ်က္ေနေသာအခါ
    ၂) သံ၀႗ဌာယီအေသေခၤ်ယ်ကပ္ – ကမာၻၾကီးပ်က္ၿပီး ပ်က္အတုိင္းတည္ေနေသာအခါ
    ၃) ၀ိ၀႗အေသေခၤ်ယ်ကပ္ – ကမာၻၾကီး ၿဖစ္တည္ေနတုန္းအခါ
    ၄) ၀ိ၀႗ဌာယီအေသေခၤ်ယ်ကပ္ – ကမာၻၾကီးရုပ္လံုးေပၚလာၿပီး ေနာက္တည္ေနေသာအခါ

၄) မဟာကပ္ – အေသေခၤ်ယ်ကပ္ ၄ ကပ္ ကို ေခၚသည္။  အႏၱရကပ္ ၂၅၆ ကပ္ရွိသည္။
မဟာကပ္တစ္ကပ္ကို တစ္ကမာၻ ဟုေခၚသည္။

တစ္ကမာၻရွည္လ်ားပံုကို ၿမတ္စြာဘုရား ဥပမာေပးပံုမွာ – အလ်ားတစ္ယူဇနာ၊ အနံတစ္ယူဇနာ၊ အၿမင့္တစ္ယူဇနာရွိေသာ ဂိုေဒါင္အတြင္း၌ မုန္ညင္းေစ့ကေလးမ်ားကို အၿပည့္ထည့္၍ အႏွစ္တစ္ရာၾကာမွ တစ္ေစ့တစ္ေစ့ယူ၍ပစ္ရာ ထိုမုန္ညင္းေစ့ေတြသာ ကုန္သြားဖြယ္ရွိသည္။ တစ္ကမာၻဆိုေသာ အခ်ိန္အခါကား မကုန္တတ္ေသး။ တစ္ကမာၻဆိုသည္မွာ ဤမွ်ေလာက္ၾကာ၏။

 

သုညကမာၻ

ဘုရားရွင္တို႔ မပြင့္ေသာ၊ ဘုရားရွင္တို႔ ဆိတ္သုဥ္းေသာ ကမာၻကို သုညကမာၻဟုေခၚ၏။ ယင္းကမာၻတြင္ သာသနာမရွိ၍ မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ရသူမရွိ။ အရိယာပုဂၢိဳလ္မရွိ။

 

အသုညကမာၻ

ဘုရားရွင္တို႔ ပြင့္ေတာ္မူေသာ၊ ဘုရားရွင္တို႔ မဆိတ္သုဥ္းေသာ ကမာၻကို သုညကမာၻဟုေခၚ၏။ ယင္းကမာၻမ်ိဳးတြင္ တစ္ဆူမွ ငါးဆူ အမ်ားဆံုးထိ ပြင့္ေတာ္မူၾကသည္။

ုဘုရားတစ္ဆူပြင့္ေတာ္မူလွ်င္ သာရကမာၻ၊

ုဘုရားႏွစ္ဆူပြင့္ေတာ္မူလွ်င္ မ႑ကမာၻ၊

ုဘုရားသံုးဆူပြင့္ေတာ္မူလွ်င္ ၀ရကမာၻ၊

ုဘုရားေလးဆူပြင့္ေတာ္မူလွ်င္ သာရမ႑ကမာၻ၊

ုဘုရားငါးဆူပြင့္ေတာ္မူလွ်င္ ဘဒၵကမာၻ။

အညႊန္း – ဦးသက္စိန္ ၿမတ္ဗုဒၶသာသနာ့အေၿခခံစာအုပ္။

 

This entry was posted in ၿမတ္ဗုဒၶ ေဂါတမ and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s